تفاوت صندوق های سرمایه گذاری بانک ملت (و بهترین صندوق بانک ملت)

بانک ملت از طریق شرکت تامین سرمایه بانک ملت، چند صندوق سرمایه‌گذاری متفاوت را مدیریت می‌کند که هرکدام برای هدف و سطح ریسک متفاوتی طراحی شده‌اند. صندوق‌هایی مثل اوج ملت، اندوخته ملت، آتیه ملت، افق ملت و طلای زرین ملت، با وجود اشتراک در نام و پشتوانه بانک ملت، از نظر نوع دارایی، میزان ریسک و شیوه نقدشوندگی تفاوت‌های جدی با هم دارند. در این مقاله این صندوق‌ها را کنار هم می‌گذاریم تا مشخص شود کدام یک برای چه نوع سرمایه‌گذاری مناسب‌تر است.

صندوق اوج ملت؛ درآمد ثابت با تمرکز بر نقدشوندگی سریع

صندوق اوج ملت یکی از صندوق‌های با درآمد ثابت تحت مدیریت تامین سرمایه بانک ملت است. بخش عمده دارایی این صندوق در سپرده بانکی و اوراق کم‌ریسک قرار دارد و بخش کوچکی هم به چند سهم بورسی اختصاص یافته است. ویژگی متمایز این صندوق، امکان ثبت درخواست صدور واحد در تمام روزهای هفته و حتی ایام تعطیل است، به این معنا که سرمایه‌گذار محدودیت زمانی چندانی برای ورود به صندوق ندارد.

از نظر بازدهی، این صندوق در بازه‌های یک‌ساله روندی نسبتا پایدار داشته و در محدوده نزدیک به ۲۴ درصد بازدهی سالانه قرار گرفته است، هرچند این عدد در طول زمان و بسته به شرایط بازار پول تغییر می‌کند. مزیت اصلی اوج ملت، نقدشوندگی بالا و پرداخت سریع مبلغ ابطال است؛ برای مثال اگر درخواست ابطال بین ساعت ۹ تا ۱۲ ظهر ثبت شود، وجه تا ساعت ۱۳ همان روز واریز می‌شود.

عیب اصلی این نوع صندوق‌ها این است که سقف بازدهی آن‌ها معمولا محدود است و در مقایسه با صندوق‌های سهامی یا کالایی، پتانسیل رشد بالایی ندارند. به بیان دیگر، اوج ملت برای حفظ سرمایه و کسب سود منظم مناسب است، نه برای رشد سریع دارایی.

برای چه کسی مناسب است: اوج ملت گزینه خوبی برای افرادی است که دنبال جایگزینی برای سپرده بانکی هستند، به نقد شدن سریع پول نیاز دارند و ریسک‌پذیری پایینی دارند؛ مثل کسی که پول نقد کوتاه‌مدت خود را نگه می‌دارد تا در فرصت مناسب از آن استفاده کند.

صندوق اندوخته ملت؛ درآمد ثابت با پیش‌بینی سود

اندوخته ملت از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرده و در دسته صندوق‌های با درآمد ثابت با پیش‌بینی سود قرار می‌گیرد. تفاوت اصلی آن با اوج ملت در ساختار پیش‌بینی سود دوره‌ای است که به سرمایه‌گذار امکان می‌دهد از قبل تخمین نسبتا روشنی از سود احتمالی خود داشته باشد. این صندوق نیز مانند اوج ملت زیرمجموعه تامین سرمایه بانک ملت است و از پشتوانه نقدشوندگی بانک ملت برخوردار است.

بازدهی موثر این صندوق در دوره‌های اخیر حدود ۳۴.۵ درصد گزارش شده که آن را در رتبه‌های بالای صندوق‌های درآمد ثابت بازار قرار می‌دهد. رشد ارزش خالص دارایی‌ها هم در این صندوق روند مثبتی داشته است. مزیت مهم دیگر، امکان فعال‌سازی سرمایه‌گذاری مجدد سود است؛ یعنی سود ماهانه به‌طور خودکار به اصل سرمایه اضافه می‌شود و سرمایه‌گذار در بلندمدت از سود مرکب بهره می‌برد.

نکته‌ای که باید در نظر گرفت این است که سود پیش‌بینی‌شده، تضمین قطعی نیست و در شرایط نامتعارف بازار پول ممکن است با نوسان همراه شود. برای مثال کسی که مبلغی را برای چند ماه کنار می‌گذارد و می‌خواهد سود آن به‌صورت خودکار در همان صندوق سرمایه‌گذاری مجدد شود، می‌تواند از این ویژگی اندوخته ملت استفاده کند.

برای چه کسی مناسب است: این صندوق برای افرادی مناسب است که افق سرمایه‌گذاری میان‌مدت دارند و ترجیح می‌دهند سود دریافتی به‌صورت خودکار دوباره سرمایه‌گذاری شود تا از رشد مرکب سرمایه بهره‌مند شوند.

صندوق آتیه ملت؛ درآمد ثابت قابل معامله

آتیه ملت هم در دسته صندوق‌های درآمد ثابت قرار دارد اما با این تفاوت که از نوع صندوق‌های قابل معامله در بورس است. این یعنی سرمایه‌گذار می‌تواند واحدهای این صندوق را از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری خود، مشابه خرید و فروش سهام، معامله کند. این ویژگی برای کسانی که از قبل کد بورسی دارند و با محیط معاملات آنلاین آشنا هستند، سرعت عمل بیشتری فراهم می‌کند.

از نظر ترکیب دارایی، آتیه ملت هم عمدتا در ابزارهای کم‌ریسک مانند سپرده بانکی و اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌کند، بنابراین سطح ریسک آن مشابه سایر صندوق‌های درآمد ثابت بانک ملت است. تفاوت اصلی، در شیوه خرید و فروش است نه در نوع دارایی زیربنایی صندوق.

مزیت این ساختار، سرعت معامله در ساعات بازار بورس و شفافیت قیمتی لحظه‌ای است. اما محدودیت آن این است که معاملات فقط در ساعات کاری بازار بورس امکان‌پذیر است و برخلاف صندوق‌های صدور و ابطالی مانند اوج ملت، امکان ثبت درخواست در تمام ساعات شبانه‌روز وجود ندارد.

برای چه کسی مناسب است: آتیه ملت گزینه مناسبی برای افرادی است که کد بورسی فعال دارند، با پلتفرم معاملات آنلاین کار می‌کنند و می‌خواهند صندوق درآمد ثابت خود را مانند سهام، سریع و در طول روز معامله کنند.

صندوق افق ملت؛ صندوق سهامی با ریسک بالاتر

بر خلاف سه صندوق قبلی، افق ملت یک صندوق سهامی قابل معامله است که از سال ۱۳۹۷ فعالیت می‌کند. این صندوق بخش عمده دارایی خود را در سهام شرکت‌های بورسی سرمایه‌گذاری می‌کند، بنابراین بازدهی و ریسک آن مستقیما تحت تاثیر نوسانات بازار سهام قرار دارد. مدیریت سرمایه‌گذاری این صندوق توسط تیمی متشکل از چند مدیر سرمایه‌گذاری انجام می‌شود و صندوق دارای بازارگردان اختصاصی است.

مزیت اصلی افق ملت نسبت به صندوق‌های درآمد ثابت، پتانسیل بازدهی بالاتر در دوره‌های رشد بازار سهام است. اگر شاخص بورس روند صعودی داشته باشد، این صندوق می‌تواند بازدهی به‌مراتب بیشتری نسبت به صندوق‌های اوج ملت یا اندوخته ملت ثبت کند. وجود بازارگردان اختصاصی هم به حفظ نقدشوندگی نسبی واحدها در روزهای معاملاتی کمک می‌کند.

در مقابل، ریسک این صندوق به‌طور طبیعی بیشتر است. در دوره‌های نزولی بازار سهام، ارزش واحدهای افق ملت هم می‌تواند کاهش پیدا کند و برخلاف صندوق‌های درآمد ثابت، هیچ سود از پیش تعیین‌شده یا تضمینی برای آن وجود ندارد. کسی که وارد این صندوق می‌شود باید آمادگی روانی نوسان کوتاه‌مدت ارزش دارایی خود را داشته باشد.

برای چه کسی مناسب است: افق ملت برای سرمایه‌گذارانی مناسب است که ریسک‌پذیری بالاتری دارند، افق زمانی بلندمدت‌تری برای سرمایه‌گذاری در نظر گرفته‌اند و آماده تحمل نوسان بازار سهام به امید بازدهی بیشتر هستند.

صندوق طلای زرین ملت؛ سرمایه‌گذاری بر پایه طلا

طلای زرین ملت جدیدترین صندوق خانواده بانک ملت است که پذیره‌نویسی آن از بهمن ۱۴۰۴ آغاز شده است. برخلاف صندوق‌های طلای بورسی که با کد بورسی و در ساعات بازار سرمایه معامله می‌شوند، این صندوق بر پایه مکانیزم صدور و ابطال کار می‌کند؛ یعنی سرمایه‌گذار می‌تواند از طریق اپلیکیشن بانکی یا مراجعه به شعبه، بدون نیاز به کد بورسی، واحد این صندوق را بخرد یا بفروشد.

بازدهی این صندوق مستقیما به قیمت جهانی طلا (اونس) و تا حدی به نرخ ارز داخلی وابسته است. بانک ملت ضمانت نقدشوندگی این صندوق را برعهده گرفته که ریسک نقدشوندگی آن را نسبت به برخی صندوق‌های طلای کوچک‌تر بازار کاهش می‌دهد. مزیت مهم دیگر، امکان معامله ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته است، بدون محدودیت ساعات کاری بورس.

نکته‌ای که باید در نظر گرفت این است که خریدار واحد این صندوق، طلای فیزیکی تحویل نمی‌گیرد و سرمایه‌گذاری او صرفا نقدی و بر پایه ارزش طلاست. همچنین چون صندوق تازه‌تاسیس است، سابقه عملکرد بلندمدتی برای مقایسه دقیق بازدهی آن با صندوق‌های طلای قدیمی‌تر بازار هنوز وجود ندارد.

برای چه کسی مناسب است: این صندوق برای افرادی مناسب است که می‌خواهند در برابر تورم و افت ارزش پول ملی پوشش داشته باشند، اما تمایلی به نگهداری طلای فیزیکی یا دردسر خرید و فروش آن ندارند، و ترجیح می‌دهند بدون کد بورسی و به‌صورت آنلاین وارد بازار طلا شوند.

مقایسه کلی صندوق‌های بانک ملت

اگر بخواهیم این پنج صندوق را در یک نگاه کنار هم بگذاریم، تصویر روشنی از تفاوت آن‌ها به دست می‌آید. اوج ملت و اندوخته ملت هر دو درآمد ثابت و کم‌ریسک هستند، اما اوج ملت روی سرعت نقدشوندگی تمرکز دارد و اندوخته ملت روی پیش‌بینی سود و سرمایه‌گذاری مجدد. آتیه ملت هم درآمد ثابت است اما با روش معامله بورسی، که آن را برای کاربران حرفه‌ای‌تر بازار سرمایه جذاب می‌کند.

افق ملت از این جمع جدا می‌شود، چون صندوقی سهامی و پرریسک‌تر است که بازدهی بالاتر اما نوسان بیشتری هم دارد. طلای زرین ملت هم یک مسیر کاملا متفاوت را دنبال می‌کند؛ نه درآمد ثابت است و نه سهامی، بلکه دارایی آن به طلا گره خورده و بیشتر برای پوشش تورم استفاده می‌شود تا کسب سود ثابت.

از نظر شیوه خرید هم تفاوت مهمی وجود دارد. اوج ملت، اندوخته ملت و طلای زرین ملت از نوع صدور و ابطالی هستند و نیازی به کد بورسی ندارند، در حالی که آتیه ملت و افق ملت باید از طریق کارگزاری و کد بورسی معامله شوند. این تفاوت برای کسی که تازه می‌خواهد وارد سرمایه‌گذاری شود اهمیت زیادی دارد، چون مسیر صدور و ابطالی معمولا ساده‌تر و سریع‌تر است.

راحل عملی سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بانک ملت

پیش از خرید واحد هر صندوق، باید در سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) ثبت‌نام و احراز هویت شوید؛ این مرحله برای همه صندوق‌های بازار سرمایه ایران الزامی است. برای صندوق‌های صدور و ابطالی مثل اوج ملت، اندوخته ملت و طلای زرین ملت، پس از احراز هویت در سجام، کافی است در سایت یا اپلیکیشن همان صندوق حساب باز کنید و واریز انجام دهید.

برای صندوق‌های قابل معامله مثل آتیه ملت و افق ملت، علاوه بر سجام باید کد بورسی هم از طریق یکی از کارگزاری‌ها دریافت کنید و از طریق سامانه معاملاتی همان کارگزاری اقدام به خرید واحد کنید. این تفاوت مسیر ورود، یکی از نکاتی است که بسیاری از افراد تازه‌وارد از آن بی‌اطلاع هستند و باعث سردرگمی اولیه می‌شود.

کارمزدها و هزینه‌های پنهان صندوق‌ها

هر صندوق سرمایه‌گذاری، صرف‌نظر از نوع دارایی‌اش، شامل چند نوع کارمزد است که مستقیم از بازدهی نهایی سرمایه‌گذار کم می‌شود؛ از جمله کارمزد مدیریت صندوق، کارمزد متولی و حسابرس، و در صندوق‌های بورسی مثل آتیه ملت و افق ملت، کارمزد خرید و فروش از طریق کارگزاری.

برخی صندوق‌های صدور و ابطالی هم برای ابطال زودهنگام واحدها (مثلا در چند ماه اول) کارمزد خروج یا جریمه در نظر می‌گیرند تا از نوسان‌گیری کوتاه‌مدت جلوگیری کنند. این هزینه‌ها معمولا در امیدنامه صندوق و روی سایت رسمی آن قابل مشاهده است و پیش از سرمایه‌گذاری باید حتما بررسی شود، چون در بلندمدت روی سود خالص سرمایه‌گذار تاثیر محسوسی می‌گذارد.

وضعیت مالیاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری

بر اساس قوانین فعلی بازار سرمایه ایران، سود حاصل از سرمایه‌گذاری در اکثر صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک (چه درآمد ثابت، چه سهامی و چه طلا) از معافیت مالیاتی برخوردار است، به شرطی که صندوق نزد سازمان بورس و اوراق بهادار ثبت شده باشد. این یکی از مزیت‌های مهم صندوق‌ها نسبت به برخی روش‌های دیگر سرمایه‌گذاری است، اما چون قوانین مالیاتی می‌تواند در طول زمان تغییر کند، بهتر است پیش از سرمایه‌گذاری‌های حجیم، آخرین وضعیت معافیت مالیاتی هر صندوق را از سایت رسمی آن یا سازمان بورس استعلام بگیرید.

چگونه بازدهی و NAV صندوق‌ها را رصد کنیم

برای مقایسه دقیق و به‌روز صندوق‌های بانک ملت با یکدیگر یا با صندوق‌های سایر نهادهای مالی، بهترین منبع سامانه فیپیران (fipiran.ir) است که اطلاعات رسمی و روزانه NAV صدور و ابطال، بازدهی روزانه، ماهانه و سالانه، و ترکیب دارایی همه صندوق‌های مجاز بازار سرمایه ایران را در اختیار می‌گذارد.

علاوه بر این، هر صندوق در سایت رسمی خودش هم نمودار روند NAV و صورت‌های مالی دوره‌ای را منتشر می‌کند. رصد منظم این اطلاعات، به‌ویژه برای صندوق‌های سهامی مثل افق ملت که نوسان بیشتری دارند، کمک می‌کند سرمایه‌گذار زودتر متوجه تغییر روند شود و تصمیم بهتری برای نگهداری یا خروج بگیرد.

کدام صندوق بانک ملت بهترین است؟

پاسخ به این سوال به هدف و افق زمانی سرمایه‌گذار بستگی دارد و یک جواب واحد برای همه افراد وجود ندارد. کسی که فقط دنبال جایگزین امن برای سپرده بانکی است و به نقدشوندگی سریع نیاز دارد، معمولا اوج ملت را گزینه مناسب‌تری می‌بیند. کسی که می‌خواهد سود خود را برای مدت طولانی‌تر رشد دهد و از سود مرکب بهره‌مند شود، به سراغ اندوخته ملت می‌رود.

اگر سرمایه‌گذار کد بورسی دارد و راحت‌تر با معاملات آنلاین کار می‌کند، آتیه ملت برای بخش درآمد ثابت پرتفوی او مناسب‌تر است. برای بخشی از سرمایه که قرار است ریسک بیشتری بپذیرد و به دنبال رشد بلندمدت باشد، افق ملت گزینه‌ای برای بررسی است. و برای کسی که نگران تورم و افت ارزش پول است اما نمی‌خواهد طلای فیزیکی نگه دارد، طلای زرین ملت مسیر ساده‌تری فراهم می‌کند.

در عمل، بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌جای انتخاب یک صندوق واحد، سرمایه خود را بین چند صندوق با ریسک متفاوت تقسیم می‌کنند؛ برای مثال بخشی در اوج ملت برای نقدشوندگی، بخشی در افق ملت برای رشد بلندمدت، و بخشی در طلای زرین ملت برای پوشش تورم. این کار به کاهش ریسک کلی پرتفوی کمک می‌کند.

پیش از هر تصمیم، بهتر است اطلاعات به‌روز درباره بازدهی، ترکیب دارایی و شرایط صدور و ابطال هر صندوق را از سایت رسمی همان صندوق یا سامانه‌های معتبر بازار سرمایه بررسی کنید، چون این اعداد به‌مرور زمان تغییر می‌کنند. لازم به یادآوری است که این متن یک مقاله آموزشی است و توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود؛ تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط مالی شخصی و در صورت نیاز با مشورت یک مشاور مالی گرفته شود.

شما تا امروز کدام یک از صندوق‌های بانک ملت را امتحان کرده‌اید؟ اگر تجربه‌ای از سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها دارید یا سوالی درباره تفاوت آن‌ها برایتان باقی مانده، خوشحال می‌شویم آن را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید